معرفی کلی
تعیین نقطه اشتعال (Flash Point) یکی از کلیدیترین آزمونهای ایمنی و کیفیت در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و شیمیایی است. کمپانی Tanaka Scientific ژاپن بهعنوان مرجع جهانی در تولید تجهیزات آزمایشگاهی، دستگاههای متنوعی را برای روشهای کاپ بسته (Closed Cup) و کاپ باز (Open Cup) عرضه میکند. انتخاب دستگاه مناسب وابسته به نوع نمونه، محدوده دمایی، استاندارد آزمون و نیاز صنعت است.
انواع دستگاههای Flash Point Tanaka و استانداردها
- ABL-8 – Abel Closed Cup
- کاربرد: مایعات سبک و فرّار مثل نفت سفید و حلالها
- محدوده دمایی: پایین (Low Flash Point)
- استانداردها ASTM D93 (Procedure C), ISO 13736, IP 170, JIS K2265
- ATG-100 – Tag Closed Cup
- کاربرد: مایعات با فراریت متوسط (رنگها، روغنهای سبک، سوختهای مخصوص)
- محدوده دمایی: متوسط
- استانداردها ASTM D56, ISO 1516, IP 304, JIS K2265
- APM-100 – Pensky-Martens Closed Cup
- کاربرد: گستردهترین و پرکاربردترین روش در پالایشگاهها و صنایع سوخت (نفت، گازوئیل، سوختهای صنعتی)
- محدوده دمایی: متوسط تا بالا
- استانداردها ASTM D93 (Procedure A/B), ISO 2719, IP 34, JIS K2265
- ACO-100 – Cleveland Open Cup
- کاربرد: روغنهای موتور، روانکارها، قیر، فرآوردههای با نقطه اشتعال بالا
- محدوده دمایی High Flash Point Samples
- استانداردها ASTM D92, ISO 2592, IP 36, JIS K2265
- ASC-8C/8H – Small Scale Closed Cup
- کاربرد: نمونههای کوچک و تست سریع در کنترل کیفیت روزانه
- محدوده دمایی: برای مقادیر کم نمونه
- استانداردها ASTM D3828, ISO 3679, IP 523, JIS K2265
مقایسه کاپ بسته و کاپ باز
کاپ بسته (Closed Cup):
- دقت بالاتر و ایمنی بیشتر
- مناسب برای نمونههای سبک و حساس
- کاربرد در حملونقل و کنترل کیفیت ایمنی
کاپ باز (Open Cup):
- مناسب نمونههای سنگین و با نقطه اشتعال بالا
- شرایط نزدیکتر به استفاده واقعی (Real World Conditions)
- پرکاربرد در روانکارها و محصولات با ویسکوزیته بالا
چه صنعتی باید کدام دستگاه را انتخاب کند؟
- صنایع نفت سبک و حلالها (نفت سفید، تینر، مواد شیمیایی فرّار):
👉 ABL-8 (Abel Closed Cup) - صنایع رنگ و روغنهای سبک:
👉 ATG-100 (Tag Closed Cup) - پالایشگاهها، صنایع سوخت (گازوئیل، نفت کوره، سوختهای صنعتی):
👉 APM-100 (Pensky-Martens Closed Cup) - شرکتهای روانکار، روغن موتور، قیر و فرآوردههای دمای بالا:
👉 ACO-100 (Cleveland Open Cup) - آزمایشگاههای کنترل کیفیت با حجم نمونه کم و تستهای سریع:
👉 ASC-8C/8H (Small Scale Closed Cup)
سوالات متداول (FAQ)
۱. کدام دستگاه استانداردترین روش جهانی است؟
👉 Pensky-Martens (APM-100)، مطابق ASTM D93 و ISO 2719.
۲. چرا باید از کاپ بسته استفاده کنیم؟
👉 برای نمونههای سبک و فرّار چون نتایج دقیقتر و ایمنتر است.
۳. چه زمانی باید کاپ باز انتخاب کنیم؟
👉 برای روغنها و قیر که نقطه اشتعال بالاتری دارند.
۴. آیا همه مدلها توسط ASTM و ISO پشتیبانی میشوند؟
👉 بله، تمامی دستگاههای تاناکا مطابق با استانداردهای بینالمللی طراحی و تأیید شدهاند.